LUKAS OP PAASMAANDAG?
Thea-Warrior
Vandaag staat de Sacramentsprocessie van Slevrouwe (Onze Lieve Vrouw op zijn Maastrichts) op de agenda.
Na de hoogmis van tien uur trekt die processie door het centrum van Maastricht. Ben benieuwd of, en zo ja, wat het me doet. Hoe wezenlijk is dit gebeuren of is het archaïsch?
Na een rustige nacht springen we fluks op de fiets om naar de Onze Lieve Vrouwebasiliek te rijden.
In de Sterre der Zee-Kapel is de Madonna reeds afgedekt
door een rijk geborduurd vaandel. We zijn ruim op tijd, maar de banken in het schip zitten al vol. Op het hoogkoor en rond de zuilenomgang van de apsis branden reeds vele kaarsen. Om jaar in jaar uit al die rituelen vorm te geven, kost toch wel de nodige moed; wat een organisatie. Het Basilicaconsort en Basilicakoor zitten klaar om de hoogmis met muziek en zang te verfraaien.
Plots rept pastoor Jan Vries zich, voorafgegaan door suisses en gevolgd door leden van de broederschap en van het dragersgilde, door de noorderzijbeuk naar... buiten.
"Waar gaan zij naartoe?"
Nieuwsgierig ga ik erachteraan. Oh, een officiële ontvangst. Op het Onze Lieve Vrouweplein verwelkomen pastoor Vries en de anderen enkele hoogwaardigheidsbekleders: monseigneur René Maessen, de vicaris generaal van het bisdom Roermond en oud-bisschop Frans Wiertz. Bijzonder, zo'n eervolle ontvangst, al zijn dergelijke beleefde omgangsvormen in de lange kerkelijke traditie natuurlijk verfijnd uitgekristalliseerd.
Hm, eerlijk gezegd zijn me daar op het plein de namen van de aanwezigen onbekend, maar dat deze mannen hoog in de hiërarchie van de kerk staan, is me wel duidelijk. Wie is wie? Koster Mark zal me later op de goede weg helpen.
Een lid van het Dragersgilde Sterre der Zee draagt een staf met een schip erop en de voorzitter van de Broederschap van Onze Lieve Vrouwe Sterre der Zee draagt een staf met een stralende mandorla met daarin Salomé met het hoofd van Johannes de Doper op een schotel of is het de levend gevilde heilige Bartholomeus met als attribuut zijn afgestroopte vel en hoofd? Het is maar een vreemde afbeelding op die mandorla.
Wat zou de relatie met Maria - Sterre der Zee zijn? Of is die er gewoon niet? De vastgehouden staven geven natuurlijk wel vorm aan de autoriteit en waardigheid van hun groepen.
As iedereen weer binnen is, worden vanuit de kruisgang via de noorderzijbeuk en het middenpad het beeld van de Sterre der Zee en andere relikwieën naar binnen gedragen en voor het hoogkoor opgesteld. Die gaan straks beslist mee in de Sacramentsprocessie. Vanaf mijn zitplaats fotografeer ik de Madonna, de trits Sint-Anna - Maria - Jezus, en 'De Heilige Familie'. Tussen de zuilen door kan ik 'mijn geliefde schilderij' precies in het zuidertransept zien hangen.
De omgeklede priesters gaan in de Basiliek eveneens door de noorderzijbeuk naar achteren om dan via het middenpad naar voren te gaan en het hoogkoor te beklimmen. Ze dragen unieke kazuifels. Prachtig weefwerk lijkt het, versierd met een vijfpuntige ster, met golven en met een boot afgebeeld als een anker van hoop. Die boot verwijst natuurlijk, net als de boot op de staf van het Dragersgilde, naar het schip van de edelman dat in 1684 in nood op zee is gered, en waarbij Maria - als een ster - de opvarenden de weg door de storm heeft gewezen. Aan deze legendarische gebeurtenis dankt Maria haar naam 'Sterre der Zee'.
De mis vangt aan en de akoestiek van de oude Basiliek doet het gezang donderen door de gewelven. Schitterend geluid.
Volgens mij leest diaken Régis de la Haye het evangelie voor. Is het Lukas 24? Gaat het over de Emmaüsgangers? Ben er onzeker over, want in de Basiliek zit ik door de kleuren, het gezang en de flonkering van de kaarsen wat overdonderd rond te kijken naar het gebeuren. Erover vertellen? Kan, en nee, dit heeft niks met het verhalen over het Paaswakeboekje te maken. Dat de Engelen mij in november 2025 verzoeken om daarover vooral wèl te schrijven, heeft niks met deze Tweede Paasdag tien april 2023 te maken.
Maar als het Lukas 24 is, dan gaat het over de twee discipelen - een heet Kleopas - die op de dag dat Jezus is opgestaan naar Emmaüs gaan en onderweg een metgezel krijgen. Ze raken met deze man in gesprek over de gebeurtenissen van de laatste dagen rond Jezus in Jeruzalem en de man herinnert hen aan de door profeten geuite voorspellingen over Zijn Leven. De Emmaüsgangers herkennen de man niet; pas als Hij - op hun uitnodiging - aan het eind van de dag - 's avonds - met hen aan tafel gaat zitten en het brood neemt en dit zegent en breekt herkennen ze Hem: Jezus.
Is dit alles of leest diaken de la Haye nog meer voor? Ik ken het verhaal, dus ik let weinig op, maar het kan zijn dat de diaken meer heeft verteld: Dat Jezus na herkend te zijn verdwijnt en dat de twee mannen spoorslags teruggaan naar Jeruzalem, naar de elf en de anderen die daar bijeen zitten en die zeggen dat de Heer echt is opgestaan en door Simon is gezien. Dat de twee reizigers de aanwezigen vertellen wat hen onderweg naar Emmaüs is overkomen en hoe ze Jezus pas hebben herkend bij het breken van het brood.
En terwijl ze daarover praten, staat plots Jezus Zelf in hun midden terwijl Hij zegt: "Vrede zij ulieden!"
Geschrokken en bevreesd menen ze een geest te zien, en Jezus zegt: "Wat zijn jullie ontroerd, en waarom hebben jullie zulke aannames in jullie harten? Zie Mijn handen en Mijn voeten, want Ik ben het Zelf; tast Mij aan, en kijk, want een geest heeft geen vlees en benen, zoals jullie zien dat Ik heb."
Jezus toont hen handen en voeten. Van blijdschap kunnen ze het nog niet geloven, en terwijl ze zich verwonderen, zegt Hij: "Hebben jullie hier iets om te eten?"
En zij geven Hem een stuk van een gebraden vis, en van honingraten. En Hij neemt het aan en eet ervan voor hun ogen.
En Hij zegt: "Dit zijn de woorden, die Ik tot jullie heb gesproken toen ik nog bij jullie was, namelijk dat alles vervuld moest worden, wat er over Mij geschreven is in de Wet van Mozes, en de Profeten, en Psalmen."
Dan opent Hij hun verstand opdat ze de Schriften verstaan. En Hij zegt tot hen: "Alzo is er geschreven, en alzo moest de Christus lijden, en van de doden opstaan ten derden dage. En in Zijn Naam worden bekering en vergeving der zonden gepredikt, onder alle volken, te beginnen in Jeruzalem. En jullie zijn getuigen van deze dingen. En zie, ik zal over jullie de belofte van Mijn Vader sturen, maar blijf in de stad Jeruzalem, totdat jullie door de kracht uit de hoogte zijn geraakt."
Hm, tot zover zou diaken de la Haye dit evangelie Lukas 24 gelezen kunnen hebben, want de daaropvolgende Hemelvaart hoort zeker bij een volgende viering in de kerk. Nu ga ik iets zeggen dat velen mogelijk de haren te berge zullen doen rijzen, want als iemand in 2025 beweert dat zij tweeduizend jaar geleden Petrus is geweest dan is zo iemand in de kerk en in het leven van alledag eigenlijk nauwelijks meer serieus te nemen, maar ik ben destijds ècht de apostel Petrus geweest, en ik kan me de beschreven gebeurtenissen uit Lukas 24 niet echt herinneren. Ja, wij - de elf en anderen - zaten bedroefd en ontsteld bij elkaar, en we hadden zoiets van 'Zijn Woord moeten we verder uitdragen', dat wel.
In mijn huidige leven heb ik Jezus in visoenen al zeker vier keer gezien. Dat mensen tegelijkertijd hetzelfde visioen hebben, kan volgens mij wel, zeker gezien de spirituele, etherische Kracht van Jezus Zelf. Dat iemand aards voedsel, zoals brood of vis en honing aanreikt, en dat in het visioen de Waargenomene dit voedsel eet, kan ook, maar dat ik-Petrus dit destijds zou hebben meegemaakt, kan ik-Thea-Warrior niet bevestigen.
Lukas 24 onderbouwt eigenlijk dat Jezus van Nazareth de langverwachte Verlosser - de Messias - is, door God gezonden om de mensheid van de zonden te redden. In deze opvatting zit op concreet niveau een misvatting: Jezus is Gods Zoon zoals alle mensen Kinderen van God zijn. Jezus heeft mensen bewust gemaakt van wat Liefde is en van wat zonden zijn zodat mensen zich van zondige daden (en gedachten) kunnen afhouden - zichzelf daarvan kunnen redden - maar het daadwerkelijk laten van dit zondigen zullen de mensen op aarde ècht zèlf moeten doen, willen ze tenminste dit schitterende aardse rijk van God niet in de vernieling en naar de verdommenis helpen. En wat dat redden van de zonden spiritueel betreft: in het Hiernamaals heerst vergiffenis echt!
Ben best beduusd dat ik dit in december 2025 durf te verhalen, daarom terug naar Tweede Paasdag tien april 2023: tijdens de mis worden drie nieuwe leden van het Dragersgilde Sterre der Zee beëdigd, en bij het Gebed over de Gaven staan zeven eerbiedwaardige Heren rond het altaar met het Zonnekruis, dat de hele cyclus, het hele leven van Christus voorstelt. Het geheel vormt een indrukwekkend gezicht, maar omdat er geen vrouw tussen hen in staat, voel ik in Maastricht in de Onze Lieve Vrouwebasiliek van binnen toch een mild protest.
Bronnen
- Lukas 24. Op 29 december 2025 van https://www.statenvertaling.net/bijbel/luka/24.html
---> 416 DE SACRAMENTSPROCESSIE I - Toeschouwen om bewust te worden