409 BIJ HET LEGE GRAF

EVANGELIE A, B OF C?

Thea-Warrior

 

Uit een prachtig missaal wordt het Evangelie voorgelezen. In de Basiliek meen ik dat ik de juiste versie wel onthoud; Maria Magdalena speelt een hoofdrol. Het Paaswakeboekje meldt drie versies: In jaar A: Matteüs 28: 1-10, in jaar B: Marcus 16: 1-18 en in jaar C: Lucas 24: 1-12.

Thuis, in april 2023, denk ik dat ik het Evangelie van Lucas heb gehoord. Eh, ik hou van tekst in de tegenwoordige tijd.

 

Lucas 24: 1-12. Op de eerste dag van de week (zondag) zeer vroeg in de ochtendstond, gaan ze naar het graf, ze hebben de specerijen die ze bereid hebben bij zich, en sommigen gaan met hen mee. Aangekomen blijkt de steen van het graf opzij gewenteld te zijn. Als ze naar binnen gaan, vinden ze het lichaam van de Heer Jezus niet. En als ze daarop twijfelmoedig worden, staan er plots twee mannen in blinkende gewaden bij hen. Als ze daar zeer bevreesd van worden, en hun gezichten naar de aarde neigen, zeggen deze mannen tot hen: Wat zoeken jullie de Levende bij de doden? Hij is hier niet, Hij is immers opgestaan. Herinner jullie, hoe Hij tot jullie heeft gesproken toen Hij nog in Galilea was, zeggend: De Zoon van de mensen moet overgeleverd worden in de handen van de zondige mensen, en gekruisigd worden, en op de derde dag weer opstaan. En zij worden zich weer bewust van Zijn woorden. En teruggekeerd van het graf, boodschappen ze al deze dingen aan de elf, en aan al de anderen. En het zijn Maria Magdalena, en Johanna, en Maria, de moeder van Jakobus, en een andere met hen, die dit aan de apostelen vertellen. Maar voor hen schijnen hun woorden als ijdel geklap; ze geloven de vrouwen niet. Petrus staat echter op, loopt naar het graf, en terwijl hij naar beneden bukt, ziet hij enkel de linnen doeken liggen, waarop hij weggaat, zich bij zichzelf verwonderend over hetgeen is geschied.

 

Terwijl ik nu - november 2025 - op Levend Web over de Paaswake vertel, twijfel ik of het daadwerkelijk het Lucas-Evangelie is geweest. Derhalve check ik het juiste jaar op het wereldwijde web. Het jaar 2023 blijkt een jaar A te zijn en dus moet het de versie van Matteüs zijn. Wat ben ik vreemd in de war geweest, weer in de war. Waar in de Basiliek heb ik die 8e april 2023 precies gezeten? Hm, in de vierde bank; naast de preekstoel, dus op beide Krijglijnen. Blijkbaar gebeurt er daar iets met me.

Evangelist Matteüs is een van de twaalf apostelen. Hij heeft de mens Jezus bij leven gekend en heeft het verhaal van Maria Magdalena en de vrouwen derhalve uit de eerste hand. Evangelist Lucas is een Syrische arts. Eerst is hij leerling van apostel Paulus en later - in Jeruzalem - van enkele andere apostelen. Evangelist Marcus is ook een metgezel van de apostel Paulus. Volgens de overlevering heeft Marcus de verhalen van apostel Petrus genoteerd. Zowel Lucas als Marcus hebben de verhalen dus via het geheugen van anderen en op een later tijdstip vernomen. Ben nu benieuwd hoe groot de verschillen zijn.

Het voorgelezen Evangelie op Stille Zaterdag 8 april 2023 is dus onderstaand Evangelie dat Matteüs heeft genoteerd.

 

Matteüs 18: 1-10. Laat na de sabbat, als het begint te lichten, tegen de eerste dag van de week (zondag), gaan Maria Magdalena en de andere Maria naar het graf kijken. Plots een grote aardbeving, want een engel des Heeren, daalt neer uit de hemel, komt beneden, wentelt de steen voor de deur weg en gaat op de steen zitten. De gedaante gelijkt een bliksem, zijn kleding is wit als sneeuw. Bevreesd van de engel verschrikken de wachters zeer en zij worden als doden. Maar de engel reageert hierop en zegt tot de vrouwen: Vreest niet, want ik weet dat jullie Jezus zoeken die gekruisigd is. Hij is niet hier; want hij is opgestaan, zoals Hij heeft gezegd. Kom deze kant op, en bekijk de plek waar de Heer heeft gelegen. En ga snel heen en vertel Zijn discipelen dat Hij is opgestaan uit de doden, en jullie zullen dit zien: Hij gaat jullie voor naar Galilea, daar zullen jullie Hem zien. Ga het zien, ik heb het jullie gezegd.

Haastig gaan ze weg uit het graf, bevreesd en met grote blijdschap lopen ze heen om dat wat ze hebben gehoord aan de discipelen te boodschappen. En als ze weggaan om de discipelen te boodschappen, kijk dan ontmoeten ze Jezus die zegt: Wees gegroet!

En zij, tot Hem komend, grijpen Zijn voeten, en aanbidden Hem. Dan zegt Jezus tot hen: Vrees niet, gaat heen, vertel de boodschap aan Mijn broeders, dat ze naar Galilea gaan, waar ze Mij zullen zien.

 

Bij Matteüs dus geen rol voor Petrus maar een grotere rol voor Maria Magdalena en de andere Maria want Jezus verschijnt aan hen. Verder een voorspellende engel en flauwvallende bewakers. Evangelist Lucas heeft niet gerept over de verschijning van Jezus aan Maria Magdalena en de andere Maria. Hm, wat heeft de evangelist Marcus te vertellen?

 

Marcus 16: 1-18. Na de sabbat kopen Maria Magdalena, en Maria - de moeder van Jakobus - en Salome specerijen, omdat zij naar Hem toe willen gaan om Hem te zalven. Zeer vroeg op de eerste dag van de week (zondag) komen ze bij zonsopgang bij het graf. Tot elkaar zeggen ze 'Wie zal voor ons de steen van de deur van het graf afwentelen?', immers hij is zeer groot. Opkijkend zien ze echter dat de steen is afgewenteld.

In het graf binnengegaan, zien ze ter rechterzijde een jongeling zitten; bekleed met een wit lang kleed en ze raken verbaasd.

Hij zegt echter tot hen: Wees niet verbaasd; jullie zoeken Jezus de Nazarener, die gekruisigd is; Hij is opgestaan; Hij is niet hier; zie de plek waar ze Hem hebben neergelegd. Maar gaat heen, vertel Zijn discipelen, en Petrus, dat Hij jullie voorgaat naar Galilea, waar jullie Hem zullen zien, zoals Hij jullie heeft gezegd.

Ze gaan haastig naar buiten, vlieden van het graf, bevangen bevend en ontzet, en ze vertellen niemand iets; want ze zijn bevreesd.

En als Jezus is opgestaan, 's ochtends vroeg op de eerste dag van de week, verschijnt Hij eerst aan Maria Magdalena, uit wie Hij zeven duivels heeft uitgedreven. Maria Magdalena gaat heen, en boodschapt het aan degenen die met Hem zijn geweest, en die treuren en wenen. En als zij horen dat Hij leeft en door haar is gezien, geloven zij het niet. Hierna heeft Hij zich in een andere gedaante geopenbaard aan twee van hen, terwijl zij al wandelend het veld ingingen. Ook zij gaan heen om het aan de anderen te  boodschappen, maar ook zij worden door hen niet geloofd. 

Vervolgens heeft Hij zich aan de elf, die bij elkaar (aan tafel) aanzitten, geopenbaard en Hij verwijt hen hun ongelovigheid en de hardheid van hun harten, omdat zij degenen die Hem hebben gezien nadat Hij is opgestaan, niet hebben geloofd. En Hij zegt tot hen: Gaat heen in de gehele wereld, en predik het Evangelie aan alle creaturen. Degenen die zullen geloven en gedoopt zullen zijn, zullen zalig worden; degenen die niet zullen geloven, zullen verdoemd worden. En degenen, die zullen geloven, zullen deze tekenen volgen: in Mijn Naam zullen zij duivels uitdrijven; met nieuwe tongen zullen zij spreken. Slangen zullen zij opnemen, en zelfs als zij iets dodelijks zullen drinken, zal dit hen niet schaden; op zieken zullen zij de handen leggen, en zij zullen gezond worden.

 

Zo, kassa, dit is andere koek. Bij Marcus verschijnt Jezus drie keer: eerst aan Maria Magdalena, dan aan twee apostelen en dan aan de elf. Ik heb moeite met de hier geïntroduceerde verwijtende Jezus, immers als mensen iets niet accepteren; niet kunnen accepteren, zijn ze er mogelijk gewoon niet aan toe en waarom zou hen dit dan verweten moeten worden? Ook heb ik moeite met de voorwaardelijkheid die in deze versie aan bod komt, immers 'geloven èn gedoopt zijn om zalig te kunnen worden'. Binnen het verhaal ontstaat hierdoor exclusie: eerst lid van onze gemeenschap en pas dan...

Wat me helemaal tegen de borst stoot is het feit dat Maria Magdalena hier volkomen onnodig omlaag wordt gehaald: Jezus heeft uit Haar (hoofdletter van mij) zeven duivels uitgedreven. Waarom wordt dit hier toegevoegd? Het voelt aan alsof er een idee geventileerd moet worden, namelijk dat een vrouw echt minder is dan mannen. Jaloezie? Bij Petrus, genoteerd door Marcus? Te veel gevangen in het patriarchale? Ik denk het.

Wat zouden die zeven duivels overigens behelst hebben? Zeven. Zeven in de zin van het perfecte aantal? Of gaat het hier over zeven (deels) gesloten chakra's? Deels geblokkeerd waardoor de betreffende aardse persoon Maria Magdalena eerst minder goed de Goddelijke Energie kan toelaten en kan volgen? Heeft Jezus Maria Magdalena daarin, daarbij, ondersteund? Verminderde doorstroming opgeheven, zodat ze op een harmonieuze manier de Weg - Haar Weg - kan vinden?

 

Tja, volgens het Evangelie van Marcus gaan degenen die tot de zogenaamd juiste club behoren in Naam van Jezus ook zelf duivels uitdrijven, ze zullen gaan spreken vanuit nieuwe inzichten, ze zullen negatieve invloeden kunnen afwenden, zelfs de dood zal hen niet schaden, ze zullen goed doen voor degenen die niet durven vertrouwen, en hen (en zichzelf) bevrijden.

Ben het er helemaal mee eens dat dit allemaal kan, maar dit kan ook gebeuren als de behandelende persoon niet tot 'de juiste club' behoort. Geloven in het Bestaan van het Goddelijke is overigens wel noodzakelijk.

 

Er blijven vragen genoeg over. Dat Jezus kan verschijnen, neem ik onmiddellijk voor waar aan. Dat Zijn Fysieke Lichaam geheel verdwenen is, nee... jammer dan. Jezus is absoluut belangrijk voor de Romeinen en ook voor de hogepriesters van Jeruzalem; anders zouden die wachters niet bij zijn graf hebben gestaan. Het voelt meer alsof Zijn Lichaam door hen uit het graf is verwijderd om er geen bedevaartplek van te maken voor Zijn volgelingen. Als dit zo is, is die intentie mislukt, want de stad Jeruzalem is voor christenen (en joden en mohammedanen) een belangrijke bedevaartplek.

Hoe dan ook, het mysterie van de opstanding van Christus, de overwinning op de dood en de opening naar een nieuw eeuwig leven accepteer ik van harte. Wat ik mooi vind is dat binnen de Kerk de drie verschillende perspectieven zijn gehandhaafd, elke evangelist mag vanuit eigen referentiekader vertellen. Mijn voorkeur gaat uit naar het Evangelie van 8 april 2023, naar jaar A, naar dat van Matteüs. In de christelijke kerk mag Maria Magdalena, de echtgenote van Jezus en Zijn liefste (favoriete) leerling, een veel grotere eervolle rol worden toegekend, en met Haar alle vrouwen op Aarde. 

 

Het homilie waar het Paaswake-boekje van rept, is niks anders dan de preek. Ik weet nog dat deze kort duurt en betrekking heeft op de teksten van de lezingen en het evangelie, maar heb meer gedroomd over mijn eigen gedachten dan geluisterd.