378 EERDERE PATROONHEILIGEN

BEWUST GEKOZEN?

Thea-Warrior

  

Aanvankelijk is de Kapel van De Mérode gewijd aan de heiligen Christoforus, Erasmus en Maria van Egypte. Sinds 1903, na de restauraties door Pierre Cuypers in de periode 1902-1904, is de kapel gewijd aan de Sterre der Zee. Kunnen de drie voormalige patroonheiligen een tip van de sluier, die over de Sterre-der-Zee-Kapel hangt, oplichten?

 

Christophorus is natuurlijk de heilige Christoffel van Lycië die, net na de toegangsdeur van de Onze Lieve Vrouwebasiliek, iedere bezoeker ontvangt. De legenden over zijn leven stammen uit verschillende eeuwen. Geen problematisch gegeven, want een heilige dient voor gelovigen een houvast te verpersoonlijken en te inspireren als voorbeeld.

In de tijd van de Romeinse Keizer Decius (249-251) wordt reus Christoffel, afkomstig uit het land van de Cynocefalen, na gedoopt te zijn, de begeleider van de apostel Bartolomëus. Enige tijd later gaat de reus het evangelie prediken in Lycië. Aangezien God instemt met zijn werk gaat Christoffels' stok bladeren en vruchten dragen. Maar het wordt minder vrolijk: een plaatselijke koning laat de reus door 400 soldaten langdurig martelen en voor 250 AD onthoofden. 

In de middeleeuwen is Christoffel een van de Veertien Noodhelpers die in een noodsituatie kunnen worden aangeroepen. Voor middeleeuwers, met hun geringe levensverwachting, is hij onwaarschijnlijk belangrijk als beschermer tegen de pest en tegen een onvoorziene dood. Hij is de beschermheilige van onder andere reizigers, pelgrims, verkeersdeelnemers, schilders, timmerlieden, fruithandelaren, boekbinders, schatgravers, hakenbusschutters, hoedenmakers, tuinmannen en kinderen.

 

Bij Christoffel hoort de bekende legende van Reprobus. Deze man wil enkel de hoogste dienen. Eerst dient hij een koning, dan de keizer, vervolgens de duivel, en uiteindelijk Christus. Een kluizenaar adviseert hem dat hij Christus het beste dient door op zijn brede rug mensen een rivier over te dragen. Reprobus volgt dit welgemeende advies op, maar op een dag wil een klein kind naar de overkant. Als hij dit kind op zijn schouders heeft, wordt het zwaarder en zwaarder, totdat de reus bijna geheel bezwijkt en tot zijn schouders in het water staat. Dan openbaart het kind zich als de Christus, en nog in de rivier doopt Hij Reprobus. De doopnaam luidt natuurlijk Christoffel ofwel Christusdrager.

 

Erasmus van Formia. Heb ik ooit van hem gehoord? Nee, maar het wereldwijde web vertelt dat Erasmus sinds de 14e eeuw eveneens als een van de Veertien Noodhelpers wordt beschouwd. Inderdaad, ik ken hem als Sint-Elmo. Rond 240 wordt hij in Antiochië in Syrië geboren en in 303 sterft hij in Formia. Onder de christenvervolging door keizer Diocletianus vlucht hij naar de berg Libanon waar hij meer dan zeven jaar woont. Een raaf voorziet hem daar van voedsel. Maar dan verzoekt een engel hem terug te keren naar huis. Erasmus gehoorzaamt, maar wordt onmiddellijk gevangen genomen en gefolterd. Hij overleeft de ellende en vlucht met een schip naar Italië. Onderweg dansen tijdens een storm blauwe vuurtongen over het schip. Erasmus spreidt dapper zijn armen en het onweer gaat liggen. Vanaf dat moment bewonderen alle matrozen Erasmus. 

Eerst predikt Elmo/ Erasmus in Campanië, daarna in Formia waar zijn beulen hem weten te achterhalen. Onduidelijk hoe precies, maar omdat een windas - zoals die in havens wordt gebruikt - zijn attribuut is, wordt hij later afgebeeld onder een windas die zijn darmen uit zijn buik draait. Om misselijk van te worden. Erasmus wordt aangeroepen tegen buikpijnen, maagkwalen, kolieken, krampen en veeziekten. 

Hij is de beschermheilige van zeelieden, touwslagers, wevers, kunstdraaiers en huisdieren. In latere tijd worden makers van vuurwapens en andere explosieven hieraan toegevoegd.

 

Naar Erasmus is een lichtverschijnsel vernoemd: het Sint-Elmsvuur. Volgens het wereldwijde web zijn dit groen-witte of blauw-witte vonken, die ontstaan als dichtbij de aarde (op een dek) voorwerpen zo sterk worden geladen dat positief geladen vonken eruit weglekken. 

Dit gebeurt met name bij voorwerpen die uitsteken, zoals antennes of scheepsmasten. Als er ook nog een ontlading in de buurt is, kan de bliksem elk moment inslaan. 

Bij grootschalige ontladingen worden waarnemers soms door vlammenzeeën omhuld. Gelukkig ervaren ze dan enkel milde elektrische ontladingen en lichte ademhalingsmoeilijkheden. 

 

De derde patroonheilige Maria van Egypte leeft ook tijdens het vroege christendom (ca. 344 - ca. 421).  Als twaalfjarige vlucht ze van Egypte naar Alexandrië. Sommige bronnen stellen dat ze een prostituee is, andere vertellen uitdrukkelijk dat ze geen geld vraagt voor haar diensten. Als zeventienjarige reist ze als marketentster met pelgrims mee naar Jeruzalem voor het Feest van de Kruisverheffing. Bij dit feest symboliseert het Kruis de Verlossing van de mensheid door Christus. 

Maria wil de Heilige Grafkerk binnengaan maar wordt door een onbekende kracht gehinderd. Hierop vraagt ze vergiffenis voor haar levensstijl en bidt tot een icoon van de heilige Moeder Gods buiten de kerk. Daarop kan ze de Grafkerk wèl binnengaan. Ze hoort een stem die stelt dat ze aan de andere kant van de Jordaan rust kan vinden en dus vertrekt ze naar het klooster van de heilige Johannes de Doper. In dit klooster ontvangt ze de heilige communie, en de volgende ochtend trekt ze zich, met slechts drie broden, terug in de woestijn. De rest van haar leven verblijft ze daar.

 

Ongeveer een jaar voor haar dood ontmoet de heilige Zosimas van Palestina haar. Maria van Egypte blijkt naakt te zijn en is bijna onherkenbaar. Ze vraagt Zosimas om zijn mantel en vertelt hem over haar leven. Ze verzoekt hem het volgende jaar terug te komen en haar op Witte Donderdag de heilige communie - de hostie - te brengen.

Als Zosimas terugkomt, loopt Maria hem over het water van de Jordaan tegemoet om de heilige communie te ontvangen.

Ze maken een nieuwe afspraak voor het jaar daarop. Maar als Zosimas het jaar daarna - na een tocht van twintig dagen - terugkomt, treft hij haar dood op de grond aan met een inscriptie in het zand waaruit hij begrijpt dat ze het jaar daarvoor na het innemen van de heilige communie is gestorven en daarna op miraculeuze wijze is getransporteerd naar de plek waar hij haar aantreft. Maria's lichaam is nog steeds in goede staat. Een passerende leeuw helpt Zosimas haar te begraven. Terug in zijn klooster vertelt hij zijn medebroeders over het gebeurde.

Eeuwenlang wordt dit verhaal mondeling overgeleverd. Pas in de 7e eeuw noteert Sophronius, bisschop van Jeruzalem, dit verhaal over Maria van Egypte; het verhaal van de patroonheilige van vrouwen die boete doen.

Zit er een gemene deler in deze verhalen? Ze stammen alle drie uit het vroege christendom. Erasmus en Maria zijn vluchtelingen. Verder twee mannen en één vrouw: twee gemartelde, vermoorde predikers van het geloof, met daarnaast een boetvaardige vrouw. 

Christoforus en Erasmus vertonen als predikers respectvol gedrag. Ze beschermen mannelijke vaklieden, en worden in nood - bij ellendige ziekten - aangeroepen. 

Op het wereldwijde web wordt Maria van Egypte tamelijk keurig gepresenteerd als prostituee. Onbetaald toch ernstig nymfomaan. Als ik het minder keurig verwoord, leeft ze - om te overleven - als hoer. Kortom zij wordt beschouwd als zijnde schuldig.

Brr, het is alsof via de oorspronkelijke patroonheiligen van de Kapel van De Mérode de patriarchale samenleving met haar superioriteit van mannen komt bovendrijven. Het gemaakte onderscheid, de verheffing van mannen boven vrouwen, heeft al veel krassen op de zielen van vrouwen veroorzaakt, en nog steeds. Over schuldig zijn gesproken...

Gelukkig biedt mijn overtuiging van het bestaan van reïncarnatie de nodige troost. Dat ik vandaag een blanke vrouw ben, wil niet zeggen dat ik in vorige levens ook een blanke vrouw ben geweest en ook niet dat ik in volgende levens blank en vrouw zal zijn. Geslacht en huidskleur (en nog veel meer) kunnen per reïncarnatie voor de te reïncarneren ziel-en-geest variëren. Spijtig, dat de monotheïstische religies reïncarnatie hebben afgewezen. De hoop blijft.

 

Maar in hoeverre onthullen de aanvankelijke patroonheiligen iets over de energetische situatie in de Kapel van De Mérode?

Christophorus brengt mensen naar de overkant, zeg maar van de fysieke aarde naar de etherische hemel. Erasmus/ Elmo van Formia beheerst een mild magnetisch-elektrisch verschijnsel, en Maria van Egypte sterft nadat ze de heilige communie heeft ontvangen, dus na de Vereniging (op Aarde) met het Lichaam van Jezus Christus. Zij wordt spontaan getransporteerd. 

Wat mij betreft vertellen ze samen genoeg. Een Horizontale Energielijn, vergiffenisvol en troostend van aard, loopt honderd procent zeker door de Kapel van de Mérode. Volgens mij ook een Verticale Energielijn: een Directe Verbinding met de Hemel. Hopelijk komt er een moment dat ik dit kan bevestigen.