DROMEN VAN VREDE, EN OORLOG
Thea-Warrior
In de Kathedraal tart de kunst als eerbetoon aan het Goddelijke en aan de religie alle begrip: zó veel, zó mooi.
Boven de hoofdingang het kolossale, schone, laatgotische venster: 'Het Laatste Oordeel'. Triomfantelijk prijkt Jezus aan het einde der tijden op de regenboog, daaronder Golgotha met het Kruis en daaronder de Aartsengel Michaël, die staand op een weegschaal en zwaaiend met zijn zwaard het oordeel over alle mensenzielen bevestigt.
Aan de linkerkant staat Maria naast Jezus,
aan de rechterkant Johannes de Doper; beiden smeken om genade voor de mensen. Onderaan de in het rood geklede schenker: prins-Bisschop Everard de La Marck uit Luik. Achter hem in het blauw zijn beschermengel.
De preekstoel toont subliem houtsnijwerk:
Adam en Eva worden verjaagd uit het paradijs, en de dood gaat heersen op Aarde. Bovenaan staat Maria op de maan en op een draak. Krullebol Jezus idem. Zijn rechtervoet plaats hij op het hoofd van de draak.
Hm, oorspronkelijk komt dit kunstwerk van rond 1699 uit Leuven, gewrocht door beeldhouwer Hendrik Frans Verbruggen.
Aan de zuilen kijken de twaalf apostelen naar beneden. Oef, heel veel standbeelden.
Tegen de westwand van het noordertransept een schilderij uit de 16e eeuw dat me boeit. Ik bestudeer het omdat het aan Gaspar de Crayer wordt toegeschreven. Vijf heiligen zijn afgebeeld. Volgens mij Sint-Christoffel met Jezus op zijn schouders; Sint-Adrianus van Nicomedia, gemarteld en onthoofd in 304; Sint-Antonius van Egypte, de grondlegger van het christelijke monnikendom, die van ongeveer 251 tot 356 heeft geleefd; de apostel Sint Jacobus, wiens overblijfselen rusten in Santiago di Compostella, en gebonden aan de boom... Sint-Sebastiaan, de christelijke soldaat die vanwege zijn religie onder het bewind van keizer Diocletianus is gemarteld, en op het Marsveld in Rome door de pijlen van zijn medesoldaten is gedood.
Gaspar de Crayer (1584-1669) boeit mij omdat hij hofschilder van de Aartshertogen Albrecht en Isabella èn van hun opvolgers is geweest. Gaspar heeft 'De opstanding van de heiligen Monulphus en Gondulphus uit hun graven' geschilderd, en dat schilderij hoort volgens mij bij het Energielijnenpatroon van de Sint-Servaasbasiliek in Maastricht.
Jammer, de Schatkamer aan de noordkant van het hoogkoor, in de Sacramentskapel, is gesloten. Reusachtige ramen en een magnifiek netgewelf plagen achter de gesloten toegangspoort. Oh, terug thuis, na ons bezoek aan Brussel, lees ik de kleine kunstgids voor toeristen van Schnell en Steiner over de Kathedraal door en dan baal ik helemaal intens... immers echt niet geweten... onder het altaar van de Sacramentskapel bevinden zich de graven van Albrecht (1621), van Isabella (1633), van prins Jozef-Ferdinand (1699) en van prins Karel van Lotharingen (1780). Tsjah, nog een keer terug naar Brussel?
In de zeshoekige Magdalena- of Maeskapel achter het koor tref ik de Aartshertogen omdat ze in 1601 uit hun Hofkapel het retabel van het Passiealtaar hebben laten verwijderen en in 1610 aan de Abdij van Cambre hebben aangeboden. Aan het begin van de Belgische onafhankelijkheid, dus rond 1830, is het hier geplaatst. Het schitterende albasten en rozemarmeren retabel is een werk uit 1538-41 van de hofbeeldhouwer Jan Money van de grootvader van Isabella: Keizer Karel V.
Erboven een prachtig glas-in-lood met de Drie-eenheid (1843) van de hand van Jean-Baptiste Capronnier. Deze geweldige meester-glazenier ben ik in de Kathedraal van Onze-Lieve-Vrouw in Doornik-Tournai reeds uitgebreid tegengekomen.
In de Kapel profileert de Rooms-katholieke religie zich groots; zowel de Drie-eenheid als het lijdensverhaal van Jezus, en de transsubstantiatie! De laatste is uitgebeeld in de stralende kelk op het retabel. Jezus ìs Goddelijk èn daadwerkelijk aanwezig als brood en wijn tijdens de eucharistie veranderen in Zijn Lichaam en Zijn Bloed. Niet letterlijk natuurlijk, maar etherisch... energetisch zeker.
Zuidelijk van de kooromgang wandelen we door de Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van de Bevrijding. Dit is een initiatief van Isabella. Nou ja, in elk geval een wens van haar van vlak voor haar dood. Er hangen enkele mooie schilderijen van de Tenhemelopneming van Maria.
Op het koor zie ik het grafmonument uit 1601 van Aartshertog Ernst van Oostenrijk. In 1594-95 is hij landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden voor Koning Philips II van Spanje, de vader van Isabella. Het plotselinge overlijden aan jicht in 1595 van Aartshertog Ernst stelt Koning Philips II voor grote problemen wat de opvolging betreft.
Hij besluit Albrecht van Oostenrijk tot nieuwe landvoogd te benoemen. Voor Albrecht is eigenlijk een kerkelijke carrière geambieerd en hij is dan ook aartsbisschop en - eveneens in 1595 - kardinaal van Toledo. Na de nodige dispensaties huwt Albrecht in 1599 zijn nicht Isabella. Pal vóór de dood van Philips II in september 1958 is dit huwelijk bekokstoofd. Samen vormen zij vanaf dat moment 'de Aartshertogen' van de Zuidelijke Nederlanden: heel religieus, streng en vredelievend.
In de hiërarchie van het Spaanse Koninkrijk zijn Albrecht en Isabella in feite tamelijk kansloos geweest. Als oudste meisje moet Isabella haar 12 jaar jongere broer Philips (III) voor laten gaan op de Spaanse troon als haar vader sterft. Philips III vindt het waarschijnlijk wel prima dat Isabella richting Brussel gaat. Albrecht, geboren in 1559, is de vierde zoon van Keizer Maximiliaan II van Oostenrijk. Oh, voor de duidelijkheid Keizer Karel V heeft zijn rijk verdeeld over zijn zoon Philips II van Spanje en zijn neef Maximiliaan II van Oostenrijk. Maximiliaan's oudere zonen - Rudolf geboren in 1552, Ernest geboren in 1553 en Matthias geboren in 1557 - gooien hogere ogen als opvolger van hun vader... vandaar ook die kerkelijke carrière in Spanje bij Philips II voor Albrecht. Hm, Katarina van Cauteren weet hun keizerlijke ambities goed te onderbouwen.
Nou ja, alle incestueuze huwelijken binnen de familie bekomen Albrecht en Isabella slecht. In 2023 weet ik al dat Isabella meerdere miskramen krijgt en een drietal jonggestorven kinderen. In 2026 meldt het AI-overzicht de namen van deze drie kinderen, die allemaal sterven in het jaar dat ze geboren zijn: Filips - 1605, Albrecht - 1607 en Anna Mauritia - 1609.
Tsjah, verdriet is het echtpaar zeker niet bespaard. Als Albrecht in 1621 sterft is het ook gedaan met het bestand dat met de Noordelijke Nederlanden is gesloten... weg is de relatieve vrede weer. Als één kind wèl langer zou hebben geleefd, zouden de Zuidelijke Nederlanden officieel naar Albrecht en Isabella zijn overgegaan, nu vervalt het land weer aan de Spaanse kroon.
Oh, ik heb nog veel meer ontdekt maar ik hou op. Als laatste een gedenkplaat voor gesneuvelden. Waarom? Gewoon, omdat ik er ter plekke kotsmisselijk van word: 'Voor de Glorie van God en als Herinnering aan de Een Miljoen Doden van het Britse Rijk die zijn gevallen in de Grote Oorlog 1914-1918, waarvan er velen rusten in België'.
Wanneer gaat de mensheid de schoonheid en de waarde van de Aarde zien? Wanneer gaat de mensheid beseffen dat je als je twee plaatsen vrijmaakt omdat je sterft dat je dan twee kinderen en niet méér die plaatsen laat innemen? Wanneer gaan mensen moestuinieren, zingen, dansen, musiceren en elkaar helpen? Zijn we echt al over alle grenzen heen?
Soms begrijp ik er helemaal niks meer van, immers het Goddelijke is in iedereen aanwezig... is een leven op Aarde dan echt zóvéél waard dat armoede, ellende en moord en doodslag er voor de reïncarnerende zielen helemaal niet toe doen? Hoeft de mensheid enkel te vertrouwen op God; op het Aardse; op het Goddelijke? Ja, reïncarnatie bestaat, dus eigenlijk is de dood niet zo heel erg erg, maar we hebben toch ook de vrijheid gekregen om er samen iets moois van te maken!?
Brr, een afgrijselijker herinnering kan een gedenkteken niet bieden.
Bronnen
- Adrianus van Nicomedia. Op 13 juli 2026 van https://nl.wikipedia.org/wiki/Adrianus_van_Nicomedia
- Ernst van Oostenrijk. Op 14 juli 2026 van https://nl.wikipedia.org/wiki/Ernst_van_Oostenrijk_(1553-1595)
- Francois-Joseph Navez. Op 14 juli 2026 van https://nl.wikipedia.org/wiki/Francois-Joseph_Navez
- Gedenkplaten voor de gesneuvelden van het Britse Rijks in de Eerste Wereldoorlog.
Op 14 juli 2026 van Https://en wikipedia.org/wiki/Memorial_tablets_to_the_British_Empire_dead_of_the_First_World-War
- Grafmonument Ernst van Oostenrijk. Op 14 juli 2026 van https://collections.heritage.brussels/nl/objects/31273
- Infoborden in de Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele in Brussel.
- Jean Baptiste de Champaigne. Op 14 juli 2026 van https://nl.wikipedia.org/wiki/Jean_Baptiste_de_Champaigne
- Passieretabel. Op 14 juli 2026 van https://collections.heritage.brussels/nl/objects/31236
- Preekstoel Kathedraal Brussel.
Op 13 juli 2026 van https://www.kikirpa.be/nl/erfgoedobjecten/de-preekstoel-van-de-kathedraal-van-brussel.
- Schnell - Kunstgids nr. 2463 (2011). Brussel - Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal. Regensburg: Schnell & Steiner.
- Sint-Sebastiaan. Op 13 juli 2026 van https://nl.wikipedia.org/wiki/Sebastiaan_(heilige)
- Stamboom Albrecht van Oostenrijk. Op 13 juli 2026 van AI-overzicht.
---> 481