425 FOUTEN MAKEN MAG

MEDEDOGEN

Thea-Warrior

 

Pas op woensdag 7 januari 2026 word ik het me bewust; volgens mij is dromer Jakob te weinig realistisch afgebeeld. Met zijn lichte dunne haar, lange baard en donkere wenkbrauwen lijkt hij een wat oudere man, terwijl hij waarschijnlijk nog een puber is. Zijn moreel onzekere gedrag wijst op dit laatste.

Ik vraag me af of Jakob, emotioneel gezien, wel droog achter de oren is, immers eerst manipuleert hij zijn vermoeide broer Ezau door met een schotel rode linzen hem het eerstgeboorte-recht afhandig te maken (Genesis 25). Dan weet hij, met hulp van zijn moeder, de zegen van zijn vader Izak te verkrijgen door zowel zijn vader als zijn broer te bedriegen door met geitenvelletjes over hals en handen (Genesis 27) voor te wenden de veel hariger Ezau te zijn. En als Izak twijfelt of hij met Ezau of Jakob te maken heeft, liegt hij zelfs dat hij zijn iets oudere broer Ezau is. Als tweede zoon geboren zijn, kan daadwerkelijk moeilijk zijn, zeker als de tijd tussen de geboortes zo kort is, en de eerste veel meer rechten heeft, maar toch.

 

Brr, en door die zegen van Izak staat Jakob nu aangesteld als heer over Ezau en krijgt hij al zijn broeders tot knecht. Ezau is natuurlijk woedend als hij van dit bedrog verneemt en wil Jakob zelfs doden, maar moeder Rebekka tipt haar lieveling Jakob over de hittige gramschap van Ezau en zij raadt Jakob aan te vlieden naar Haran, naar haar eigen broer Laban.

Minder slimme acties van Rebekka, maar moeders willen hun opgroeiende zonen nog weleens onterecht beschermen en hun domme misdaden niet erkennen. Dat valse idee met die geitenvelletjes is trouwens van haar. Het ergert me dat Rebekka, zijnde een vrouw, in dit Bijbelse verhaal, als 'overbezorgd type met nogal dom gedrag' ten tonele wordt gevoerd. Zou Rebekka een vrij jonge - en dus nog minder ontwikkelde - echtgenote van Izak zijn geweest? Hoe dan ook met dit soort verhalen gaan mannelijke mensen vrouwelijke mensen vanzelf minachten.

 

Maar goed, 'de grote held' vlucht. Eigenlijk heeft hij iedereen, inclusief zichzelf pijn gedaan. Onderweg, na het visioen op de plek Luz, heeft Jakob de euvele moed om aan God Zelf nog voorwaarden te stellen. Genesis 28 spreekt van een belofte, maar het is niets anders dan marchanderen met God: 'Wanneer God met mij geweest zal zijn, en mij behoed zal hebben op dezen weg, dien ik reize, en mij gegeven zal hebben brood om te eten, en klederen om aan te trekken; en ik ten huize mijns vaders in vrede zal wedergekeerd zijn, zo zal de HEERE mij tot een God zijn!' 

Pas twintig jaar later kom Jakob terug. Van zijn 'heer-schap' over Ezau heeft hij dus weinig genoten. Mijn conclusie luidt dat Jakob meer pubergedrag vertoont dan het gedrag van een emotioneel volwassen man. Die baard en dat dunne blonde haar van de dromende Jakob zou Jacques Jacob Iordaens ècht anders geschilderd mogen hebben, en de witte papierrol in zijn linkerhand - vast de belofte van God voorstellend - past ook niet bij de Oude Testament-tijd; perkament zou nog gekund hebben. En God... wel God... Hij is gewoon vergevingsgezind: fouten maken mag.

 

Wie de opdracht tot 'Droom van Jakob' heeft gegeven, blijft voor mij een vraag. Waar het schilderij overal heeft gehangen idem dito, maar ondanks èn dankzij 'het geklooi' van schilder Jacques Jacob Iordaens vind ik het schilderij magistraal. En die foto van mij - per ongeluk met tamelijk strenge blik - in de voorhal van de Schatkamer? Wel, die heb ik met een speciale reden door Aad laten maken. De reden? Hm, succes met zoeken.