403 VERSLEUTELDE JAARTALLEN

STAP VOOR STAP

Thea-Warrior

 

Even rustig in mijn eigen bed en fijn thuis om dat wat ik heb gevonden te bestuderen. Door de vergeten wichelroede trekt Maastricht des te harder. Op 30 maart 2023 mail ik koster Mark dat we van zaterdag 8 april tot en met 13 april in Maastricht zijn om daar de Paasdagen te vieren. Mijn wensen ventileer ik maar gelijk; ik hoop dat ik de Schatkamer mag bezoeken zodat ik het schilderij 'Droom van Jakob' van dichtbij kan bekijken. Ook zou ik graag op het hoogkoor dwalen. Ik vertel dat het schilderij 'De Heilige Familie' geen geschenk is van de man met de bontkraag maar van de vrouw die (centraal) als Sint-Anna staat afgebeeld.

 

Op maandag 3 april constateer ik dat in het schilderij De Heilige Familie gebarentaal is te zien. Het begint met het 'chique' linkerpinkje van Jezus, immers zo wijs je niet ècht iets aan.

Nu ben ik geen gebarentaaldeskundige, maar ik haal de gebarentaal erbij. In de Vlaamse laat Jezus een C en een I zien: Christus Iesus.

Leuk gevonden van de schilder. Hier poogt iemand zijn eruditie te laten zien: zijn brede ontwikkeling, kennis, belezenheid, kundigheid, smaak en kritische instelling. Ik vind het echt iets voor een snaak als Jacques Jacob Iordaens.

 

Maria's linkerhand lijkt een M te vormen, maar blijkt in de Vlaamse gebarentaal officieel een W en geen M. Echter hier te veel M om geen M te zijn... de M van Maria. Wat de gebarentaal betreft, houd ik het op een incorrect uitgevoerde M.

Dan blijkt de wat te grote linkerwijsvinger van Sint-Anna - Isabella van Spanje - de letter D te vormen.

 

In de nacht van 4 op 5 april valt het kwartje; de gebarentaal-letters behelzen de Romeinse cijfers en vormen samen een jaartal. 

   De ogenschijnlijke M van Maria betekent 1000.

   De D van Sint-Anna is 500.

   De C en I van Jezus betreffen de 100 en de 1.

Samen MDCI - 1601. Naar aanleiding van mijn Queeste-etappe in Doornik-Tournai in België ken ik de levensgeschiedenis van Isabella van Spanje en Albrecht van Oostenrijk globaal. Derhalve vraag ik me af of er X-en ofwel tienen in het schilderij aanwezig zijn, want 1621 of 1631 zouden de perfecte jaartallen vormen; in 1621 is Albrecht gestorven en tien jaar daarna - 1631 - kan dan het jaar zijn waarin 'De Heilige Familie' is geschilderd om 'het tinnen jubileum' van het overlijden te gedenken.

 

Op woensdag 5 april zit ik met mijn neus bovenop de foto van het schilderij. Jawel, er zitten drie X-en in: één bij Sint-Jozef/ koning Philips II van Spanje, en twee bij Harpengel Albrecht van Oostenrijk. Twee X-en zijn afgebeeld gezien van voren, de derde X van achteren. Slim bedacht; gewoon bij leven MDCXXI, het stervensjaar van Albrecht: 1621. En de omgekeerde X geeft aan dat Albrecht tien jaar dood is. Tien jaar erbij, het is nota bene zijn eigen rechterhand. Conclusie: dit memorieschilderij is uit MDCXXXI ofwel 1631. 

 

Maria's rechterhand maakt een beschermend, zegenend, gebaar en de handen van Sint-Joachim/ keizer Karel V zeggen meer algemeen: 'Wacht even... ik...'

De putti's en Luitengel hanteren volgens mij geen gebarentaal. Of aartshertogin Isabella van Spanje geweten heeft van het gebruik van het handalfabet in dit schilderij? Of de handen in onderling overleg zo zijn weergegeven of dat het een individuele actie van de schilder is? Moeilijk hard te maken, maar het zou kunnen dat Isabella er weet van heeft gehad, want zij is behoorlijk intelligent en kennis verzamelen is in die tijd onder de hoge adel een sport, denk aan de curiosa-kabinetten, de zogenaamde rariteitenkabinetten. Bijzondere voorwerpen, prenten en schilderijen verzamelen; dan hebben de gasten iets om over te praten tijdens de diners en banketten. Toch verbaast me het zo duidelijke gebruik van gebarentaal in 1631. 

Gezien het auteursrecht van Fevlado neem ik contact op met de Federatie van Vlaamse Doven. Sinds 2017 is de naam van deze organisatie veranderd in 'Doof Vlaanderen'. Ben dankbaar, dat ik via contactpersoon Ludwina Degryse toestemming heb gekregen om het Vlaamse handalfabet op Levend Web te tonen.